Chuyển đến nội dung


Hình ảnh

Câu chuyện "cụ chè" nghìn tuổi


  • Vui lòng đăng nhập để trả lời
1 trả lời trong chủ đề này

#1 Thanh Phú

Thanh Phú

    Yêu trà & Mê ấm

  • Bảo Vệ
  • HạtHạt
  • 467 bài viết

Đã gửi 12 Tháng mười một 2013 - 04:33 PM

Lần đầu tiên ở Việt Nam phát hiện một rừng chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Chè Bát Tiên cổ thụ có đường kính trên 1m và chiều cao bằng cả tòa nhà 4 tầng... đang là một di sản quý nhất trong dịp Festival chè quốc tế tại Thái Nguyên vào tháng 11 năm nay.

"Săn" chè cổ

Câu chuyện săn chè cổ thụ bắt nguồn từ một lão nông tên là Nguyễn Văn Tuân thuộc xã Minh Tiến (Đại Từ, Thái Nguyên). Từ nhỏ, ông Tuân đã được nghe các cụ kể về rừng chè cổ thụ trên núi cao thuộc địa phận thôn Lưu Quang. Đó là ngọn núi cao gần 1.000m so với mực nước biển. Trước đây, đó là khu vực rừng rậm, nhiều thú dữ như hổ báo và các loại trăn rắn lớn nên hầu như không ai đủ "gan" lên đó.

 

checothu01_zps5f008896.jpg
Cây chè cổ thụ hai người ôm không xuể.

 

Thế rồi, huyền thoại về rừng chè bí ẩn dần bị quên lãng trong thời kỳ chiến tranh chống Mỹ. Người ta chỉ được nghe loáng thoáng những câu chuyện về rừng chè cổ nửa hư nửa thực qua lời đồn.

Các cụ cao niên ở xã Minh Tiến kể rằng, đó là rừng chè của các tiên ông ngự trị. Nơi đó âm u, sương khói bao phủ suốt ngày đêm, lại có dãy núi Hồng cao chót vót làm bức tường thành bảo vệ rừng chè khi có kẻ nào đó có ý đồ xâm phạm.

Cụ Thảo, 92 tuổi móm mém kể rằng, hồi còn nhỏ cụ hay chăn trâu ở khu vực chân núi. Thỉnh thoảng cụ lại nghe thấy những tiếng hát từ trên núi vọng lại và mùi chè thơm thoang thoảng bay qua. Có một điều lạ là đàn trâu không bao giờ dám lên trên sườn núi ăn cỏ.

Sau này, cụ cũng vài lần nhắc nhở con cháu không được lên trên núi vì sợ điềm chẳng lành. Không tin vào chuyện thần tiên, ông Tuân đã vài lần đeo gùi lên núi nhưng đều không có kết quả. Vào năm 2008, người viết bài này cũng đã một lần cùng ông Tuân lên núi cả tuần lễ nhưng không tìm ra rừng chè cổ thụ như lời đồn của dân làng. Không bỏ cuộc, ông Tuân tiếp tục hành trình đến từng ngọn núi để tìm ra được chè tiên.

 

checothu02_zpsb745de9f.jpg
Cây chè cổ trên núi cao.

 

Trong một lần đi "săn" chè cổ vào đầu năm 2011, ông Tuân mệt lả ngồi tựa lưng vào gốc cây bên núi nghỉ ngơi. Ngắt lá chè từ một nhánh cây từ khe núi cho vào miệng, mùi vị lạ kỳ đã khiến ông Tuân không khỏi ngỡ ngàng. Ông bật dậy, nhìn xung quanh thì chính cây cổ thụ mình tựa lưng vào lại là một cây chè khổng lồ mà bao nhiêu năm qua ông kiếm tìm.

Ngẩn ngơ trong rừng cho đến xẩm tối, ông Tuân mới xuống núi và giấu tịt câu chuyện chè cổ với tất cả mọi người vì sợ kẻ xấu sẽ chặt hạ hoặc làm một điều gì đó bất kính với "thần linh".

Suýt chặt hạ vì tưởng... xà cừ

Không "săn" chè cổ như ông Tuân, không tin vào những câu chuyện ma quái mà người làng hay kể, ông Trần Văn Lập, một tiều phu ở xã Minh Tiến lại vô tình bắt gặp rừng chè này cách đây 2 năm.
 
Trong một lần đi lấy củi, ông Lập thấy một con trăn hoa khá lớn trườn qua khe núi lên phía trên. Định bắt con trăn lớn ấy nên ông Lập đi theo, đến lưng chừng núi thì con trăn chui vào một cái hang nhỏ gần đó rồi mất hút. Mất dấu "quái vật" nhưng ông Lập lại thấy mấy cây gỗ lạ. Nhìn kỹ, ông Lập cho rằng, đó là cây xà cừ nên đã vài lần định vác rìu vào chặt hạ lấy củi.

Tháng 4/2011, ông Lập cùng 2 người con chuẩn bị sẵn sàng như cưa máy, dao rựa, cưa tay và một con trâu kéo vào rừng chặt hạ "xà cừ". Lưỡi cưa vừa chạm đến thân cây thì ông Tuân xuất hiện và ngăn lại.

Chính bố con ông Lập cũng bất ngờ khi biết đây là cây chè cổ mà những cao niên thường kể. Để kiểm chứng, ông Lập cho con trai trèo lên ngọn cây hái vài lá xuống thử thì đúng là vị chè Bát Tiên quý hiếm. Họ quyết định giữ kín bí mật về rừng chè cổ thụ nhưng thông tin vẫn bị rò rỉ ra ngoài.

"Mục kích" rừng chè

Trước thông tin có được từ người dân, phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Đại Từ đã nhanh chóng thành lập đội khảo sát và lên đường ngay từ khi trời còn tinh sương.

 

checothu04_zps84f88a79.jpg
Một số cây bị đổ lâu ngày đang mục ruỗng.

 

Từ thị trấn Đại Từ vượt 20 cây số mới đến được trung tâm xã Minh Tiến. Đến đây, tất cả phải đi bộ lên khu vực được đồn có rừng chè cổ thụ. Từ UBND xã, nhóm khảo sát phải mất gần 4 tiếng leo núi băng rừng với những con suối sâu đầy vắt mới đến được địa điểm cuối cùng.

Rừng chè hiện ra trước mắt, cả đoàn ngỡ ngàng trước vẻ đẹp và cổ thụ của những "cụ" chè Bát Tiên. Xen bên thân chè là những cây trúc già cỗi đã úa vàng và nhiều loại cây gỗ lạ tạo cho rừng chè một "hàng rào dây thép gai" vững chắc nên rất khó để đột nhập bên trong.

Mấy người dẫn đường phải dùng đến dao rựa phát gai mây cho thoáng. Càng vào sâu bên trong, rừng chè càng hiện ra rõ mồn một. Trưởng đoàn khảo sát là ông Trương Mạnh Kiểm hiện đang là phó chủ tịch UBND huyện Đại Từ thực sự choáng ngợp trước một di sản tuyệt vời mà xứ Thái có được.

Có những cây lớn hai người ôm không xuể và độ cao lên tới gần 30m. Tán cây chè xòe rộng phủ kín một vùng và thi thoảng lại có mùi thơm quyện với cây rừng ngào ngạt. "Nằm trên dãy núi Hồng với độ cao gần 1.000m so với mực nước biển nên rừng chè dường như rất hoang sơ, đó có lẽ là lý do mà rừng chè còn tồn tại cho đến ngày nay", ông Kiểm phán đoán.

Quý - cổ và chuyện bảo tồn

Theo như khảo sát, trong rừng chè cổ có trên chục cây được gọi là "cụ chè" vì kích cỡ "khủng" cùng độ tuổi. Theo phán đoán của trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Đại Từ Lê Thanh Sơn thì những cây chè ở đây có tuổi thọ hàng trăm năm. Còn nhiều người dựa vào kích cỡ thân cây và những "mắt" có trên vỏ cây thì cho rằng, rừng chè đã có cách đây hàng ngàn năm.

Theo quan sát của phóng viên Báo KH&ĐS, bên cạnh những "cụ chè" còn tồn tại xanh mướt thì nhiều thân cây chè bị đổ đã và đang rục muỗng có kích cỡ lớn hơn rất nhiều. Đây là điều chứng tỏ, nơi đây đã từng có rừng chè hoang dã tồn tại lâu đời với quy mô lớn trên dãy núi Hồng.

 

checothu03_zps286ea1b6.jpg
Nhân viên lên hái ít lá chè nếm thử.

 

Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sau khi "lệnh" cho nhân viên lên hái ít lá chè nếm thử đã rất hồi hộp. Đúng như một số người trước đây trong xã Minh Tiến đã nếm thử, chè cổ thụ nơi đây có vị mát và hương thơm như chè Bát Tiên.

Hiện, đoàn khảo sát đã lấy mẫu giống và gửi Viện chè Trung Ương để nghiên cứu. Ông Sơn cho rằng, rất có thể chè cổ là nguồn gốc chè Thái Nguyên bây giờ nhưng ông Sơn không khỏi áy náy không biết đó là giống chè tuyết hay chè trung du.

Cùng với sự phát hiện tuyệt vời về chè, câu chuyện chăm sóc bảo vệ để bảo tồn rừng chè cổ này cũng là một trong những bài toán khó và cấp bách của ngành nông nghiệp huyện Đại Từ. Bởi lẽ, hiện nay nhiều người địa phương vì tò mò đã "khăn gói quả mướp" lên thăm "cụ chè". Tuy nhiên, cũng không ít kẻ hám lợi đang lăm le chờ cơ hội đưa "cụ" đi bán.

Trần Hòa


  • Tĩnh Mai thích bài này

Trà là một phần tất yếu của cuộc sống ! ^_^


#2 danhtra

danhtra

    Đang tìm hiểu trà

  • Members
  • 1 bài viết

Đã gửi 07 Tháng bảy 2017 - 11:06 PM

Xã Minh Tiến này gần nhà em ở thị trấn Hùng Sơn khoảng 20 cây. Trước đọc được tin này em cũng ham hố muốn làm loại trà này. Vì đây có thể là cùng giống trà Bát Tiên cổ thụ ở Quảng Đông. Nhưng ghé qua thì nghe người dân kẻ là núi này rất thiêng, tối nhìn lên núi là thấy lửa lập loè là do các ông tiên đang nhóm lửa. Nên không ai dám hái loại trà này để kinh doanh. Hái về nấu nước dùng thì không sao.


  • Thanh Phú thích bài này

Nhà sản xuất trà Thái Nguyên





0 người dùng đang đọc chủ đề này

0 thành viên, 0 khách, 0 thành viên ẩn danh