Chuyển đến nội dung


Hình ảnh

Ấm trà Tử Sa


  • Vui lòng đăng nhập để trả lời
7 trả lời trong chủ đề này

#1 83Nguyen

83Nguyen

    Có kiến thức trà

  • Members
  • HạtHạt
  • 205 bài viết

Đã gửi 02 Tháng sáu 2015 - 08:31 AM

Một hình thức đóng góp bài vở khác cho diễn đàn trông rất professional, đó là sau khi scan sách xong thì dùng phần mềm ABBYY FineReader để OCR (tức đổi chữ từ dạng image sang dạng text). Sau đó edit lại bài và post lên diễn đàn. Ví dụ như bài dưới đây OCR từ chương Ấm trà Tử Sa trong cuôn Gốm Sứ Trung Quốc. Mời các bác duyệt bài ......! :D

 

 

ẤM TRÀ TỬ SA

 

 

Lò gốm sứ Nghi Hưng ở Giang Tô đã có lịch sử lâu đời, truyền rằng đại phu Phạm Lãi nước Việt đã từng ở đây sản xuất gốm sứ mà giàu có, người ta gọi ông là “Đào Chu Công”, nên các nghệ nhân nơi đây đều tôn ông là ông tổ. Khai quật khảo cổ chứng minh rằng, vào thời kì đồ đá mới, ở đây đã bắt đầu nung đồ gốm. Từ sau thời Minh, gốm Nghi Hưng nổi tiếng khắp nơi, đặc biệt là gốm Tử Sa do thị trấn Thục Nghiệp sản xuất.

 

 

Theo sách cổ ghi chép, từ thời Bắc Tống đã xuất hiện gốm làm bằng đất Tử Sa, từ đó có thể thấy lịch sử chế tác lâu đời của nó. Loại gốm này có chất phôi mịn nhẵn, lượng sắt chiếm 9%, nung ở nhiệt độ 1.200oC, khi ra lò có màu nâu đỏ, hồng tím hoặc tím đen, độ cứng tốt, nguyên liệu là đất sét màu tím đỏ ở Nghi Hưng.

 

 

Đất Tử Sa là loại đất có độ kết dính cao, có tính năng tạo hình cao, có thể làm ra các vật dụng hàng ngày như bộ đồ uống trà, văn phòng phẩm, đồ uống rượu, đồ hút thuốc, chậu hoa v.v.., có tính thực tiễn cao. Ấm Tử Sa không tráng men, quan sát dưới kính hiển vi phóng to 600 lần sẽ thấy lỗ khí nhỏ, phôi có tính hấp thu nước cao, độ thấu khí tốt, kết quả nghiên cứu ngày nay cho thấy ấm Tử Sa thoáng khí nhưng không thấm nước, có đặc tính lưu giữ hương thơm của trà và trồng cây không bị thối rễ.

 

 

AmSuTuSa-1.jpg

 

 

Thời kì đầu, sản phẩm gốm tử sa có 2 loại chính là ấm và đôn, phôi gốm khá thô, không tinh xảo, chỉ để đun nước, pha trà, sau đó mới được tầng lớp thượng lưu dùng làm bộ uống trà và đồ trang trí. Khoảng cuối thế kỉ XVII, ấm Tử Sa có hình tròn hoặc vuông, dần xuất hiện ấm dạng hoa quả sinh động tự nhiên, rất được văn nhân, tao khách ưa chuộng. Ấm có hình hoa trái cây cối tự nhiên như hình bí đỏ, vân cây, thân cây, cây trúc, hoa cúc, tay Phật, tách hình con ốc, hộp hình hoa lựu v.v.., tính thẩm mỹ và tính công dụng của đồ vật cùng dung hòa vào làm một. Đồ trang trí có tạo hình rau củ, hoa quả, măng trúc, ốc, côn trùng, chim muông v.v.., những sản phẩm nổi tiếng được người đời sau ngợi ca phải kể đến ấm hình quả dưa do nghệ nhân Trần Minh Viễn và ấm Tử Sa hình bát quái do nghệ nhân Chiêu Đại Hanh thời nhà Thanh chế tác.

 

 

AmSuTuSa-2.jpg

 

 

Trước thời nhà Đường, nói đến trà cụ, không có sự phân biệt giữa đồ uống trà và đồ ăn uống. Cùng với trào lưu uống trà dần được hình thành, đồ uống trà ngày càng được gia công tinh xảo. Cuối thời Đường, xuất hiện dụng cụ lý tưởng nhất để uống trà, đó là ấm Tử Sa. Nghi Hưng, nơi sản xuất ấm Tử Sa, là vùng giáp ranh 3 tỉnh Giang Tô, Chiết Giang, An Huy, bên cạnh Thái Hồ. Vào thời nhà Đường, nơi đây là vùng sản xuất trà nổi tiếng, rất nhiều loại trà hảo hạng được tiến vua. Sự ra đời và phát triển của đồ gốm Tử Sa có quan hệ mật thiết với nơi sản xuất trà, phong tục uống trà, cách thức pha trà. Bắt đầu từ thời Tống, thói quen uống trà và trào lưu uống trà của tầng lớp văn nhân kẻ sĩ trở nên phổ biến đã trực tiếp thúc đẩy sự hoàn thiện trong sản xuất ấm trà Tử Sa.

 

 

AmSuTuSa-3.jpg

 

 

Thời nhà Tống, đồ uống trà men đen sản xuất tại lò gốm sứ Kiến Dương – Phúc Kiến cũng rất nổi tiếng. Theo cuốn “Trà lục” do văn nhân Thái Nhưỡng đời Tống viết, nước trà màu trắng, thì nên dùng đồ uống màu đen, mà đồ uống trà Kiến Dương men đen ánh đỏ, hoa văn tinh tế sắc nét, phôi gốm khá dày, pha trà sẽ không bị nguội. Ngoài ra, trong các buổi bình phẩm trà đạo của văn nhân kẻ sĩ đương thời, họ đều nhất trí cho rằng sứ đen Kiến Dương là đồ uống trà chuyên dụng nhất, do đó lò gốm Kiến Dương chuyên sản xuất gốm men đen cho cung đình. Trong tài liệu ghi chép, nổi tiếng nhất và được nho sĩ ca tụng nhiều nhất là hai loại sứ men đen: sứ men rạn và sứ men loang. Phong trào uống trà dùng sứ men đen Kiến Dương còn ảnh hưởng sâu sắc đến trà đạo của Nhật Bản và công nghệ gốm sứ Nhật Bản, ông tổ gốm sứ Nhật Bản đã từng đến Kiến Dương học cách chế tạo gốm sứ.

 

 

AmSuTuSa-4.jpg

 

 

Đồ uống trà làm bằng đất Tử Sa ở Nghi Hưng xuất hiện từ thời Bắc Tống, đến thời Minh, nghệ nhân nhiều dần, ấm trà Tử Sa Nghi Hưng với tạo hình tinh xảo, trang trí phóng đạt bắt đầu được lưu truyền rộng rãi. Sở dĩ sau thời nhà Minh ấm Tử Sa được nổi danh khắp nơi, là do phong tục uống trà trở nên thịnh hành. Người ta bắt đầu dùng nước nóng pha trà, dùng ấm trà để pha (vì trước đây dùng cốc để pha trà, không giữ được độ ấm và hương vị). Đặc biệt từ giữa thời Minh trở đi, do cách uống trà thay đổi, yêu cầu về “sắc, hương, vị” của trà cũng cao hơn, ấm trà cũng được chú trọng hơn “ấm nhỏ không to, ấm nông không sâu”. Vì thế, tạo hình ấm trà Tử Sa đi theo phong cách nhỏ gọn tinh xảo, trang nhã chân phương, và đạt đến giá trị nghệ thuật “ấm trà tinh xảo, hương trà ngát thơm”. Dùng ấm nhỏ pha trà, tính từ cuối thế kỷ XVI đến nay, đã có gần 400 năm lịch sử. Dùng ấm Tử Sa pha trà sẽ giữ được độ ấm, trên nắp ấm có lỗ thoát khí, làm cho giọt nước ngưng tụ trên nắp ấm không rơi xuống nước trà khiến nước trà không mất đi mùi vị, ngoài ra do phôi ấm nung ở nhiệt độ cao, nên nếu để ấm lên bếp đun cũng không bị vỡ nứt. Ấm dùng càng lâu càng có màu trơn bóng trang nhã, nước trà càng sánh càng đậm đặc. Người yêu thích trà còn thích dùng kiểu ấm khác nhau pha các loại trà khác nhau, vì ấm trà dùng càng lâu thì nước trà càng thuần khiết.

 

 

AmSuTuSa-5.jpg

 

 

Gốm tử sa có đặc điểm không giống gốm sứ khác ở chỗ gốm tử sa mà do nghệ nhân danh tiếng đặt tên thì giá trị cũng sẽ tăng lên. Nghệ nhân Tập Xuân giữa thời Minh là người đã đưa ấm Tử Sa mang truyền thống lịch sử đạt đến trình độ cao của thẩmmỹ. Theo truyền thuyết, Tập Xuân vốn tên là “Cống Xuân”, ông học được kỹ thuật làm gốm từ một vị cao tăng, sản phẩm ông làm ra có “màu nâu dẻ, giống cây gậy sắt, dày dặn trang nhã, tạo hình tinh xảo”, từ đó mà nổi danh khắp nơi. “ẤmTập Xuân” hay còn gọi là ấm Dương Hâm đã trở thành một thương hiệu. Nối tiếp Tập Xuân, nhiều nghệ nhân xuất hiện như thời nhà Minh có 3 nghệ nhân tài hoa là Thời Đại Bân, Lý Đại Trọng Phương, Từ Đại Hữu Tuyền, ngoài ra còn có Trần Dụng Khanh, Trần Trọng Mỹ; nhà Thanh có Trần Minh Viễn, Dương Bành Niên; thời cận đại có Bùi Thạch Dân (1892 – 1977). Song những sản phẩm do họ chế tác nay còn lại rất ít. Do không ít văn nhân kẻ sĩ tham gia trực tiếp thiết kế chế tác ấm trà, nên ấm trà tuy nhỏ nhưng tụ hợp cả thi ca, thư họa, triện khắc, điêu khắc, vì thế ẩn chứa trong đó là giá trị nghệ thuật và giá trị văn hóa. Người ta gửi gắm sở thích đam mê, tâm tư tình cảm của mình vào trong mỗi ấm trà Tử Sa. Ấm trà và trà không chỉ đem lại sự hưởng thụ cảm quan lưu lại trên môi, mà còn đem đến sự thích thú viên mãn về thị giác, yêu thích không muốn rời tay, nâng niu như báu vật. Người thích uống trà, phần lớn đều thích thưởng ngoạn ấm trà, ấm Tử Sa Nghi Hưng được sản xuất bởi những nghệ nhân danh tiếng, kỹ thuật tinh xảo, giá thành khá cao, đắt đỏ như vàng, việc sưu tầm ấm trà đến nay vẫn được coi là một thú chơi tao nhã.

 

 

 

Bài vở post như thế này chắc các bác không thể nào chê chữ nhỏ, khó đọc. :D


  • Thanh Phú, HungPham, Lạc Đệ Tú Tài và 1 người khác thích bài này

#2 Lạc Đệ Tú Tài

Lạc Đệ Tú Tài

    Có kiến thức trà

  • Moderators
  • HạtHạt
  • 176 bài viết

Đã gửi 02 Tháng sáu 2015 - 09:05 AM

Cám ơn bạn nhiều :)


  • 83Nguyen thích bài này

#3 HungPham

HungPham

    Có kiến thức trà

  • Trà Nhân
  • HạtHạt
  • 132 bài viết

Đã gửi 02 Tháng sáu 2015 - 10:09 AM

 Tuyệt!  :)


Được chỉnh sửa bởi HungPham, 02 Tháng sáu 2015 - 10:21 AM.

  • Tĩnh Mai và 83Nguyen thích

#4 Lạc Đệ Tú Tài

Lạc Đệ Tú Tài

    Có kiến thức trà

  • Moderators
  • HạtHạt
  • 176 bài viết

Đã gửi 02 Tháng sáu 2015 - 10:49 AM

Úi, phần mềm ABBYY FineReader đắt kinh, 170 usd. Nhịn ăn xôi sáng 3 tháng mới đủ tiền mua :(


  • 83Nguyen thích bài này

#5 Trần Trung Tín

Trần Trung Tín

    Bắt đầu thích trà

  • Members
  • Hạt
  • 68 bài viết

Đã gửi 03 Tháng sáu 2015 - 02:09 AM

*


Được chỉnh sửa bởi Trần Trung Tín, 04 Tháng sáu 2015 - 12:41 PM.

  • HungPham, Tĩnh Mai và 83Nguyen thích

#6 83Nguyen

83Nguyen

    Có kiến thức trà

  • Members
  • HạtHạt
  • 205 bài viết

Đã gửi 03 Tháng sáu 2015 - 07:17 AM

:D


Được chỉnh sửa bởi 83Nguyen, 04 Tháng sáu 2015 - 05:45 PM.

  • Thanh Phú, HungPham và Tĩnh Mai thích

#7 83Nguyen

83Nguyen

    Có kiến thức trà

  • Members
  • HạtHạt
  • 205 bài viết

Đã gửi 03 Tháng sáu 2015 - 07:20 AM

Úi, phần mềm ABBYY FineReader đắt kinh, 170 usd. Nhịn ăn xôi sáng 3 tháng mới đủ tiền mua :(

 

Vì sự phồn vinh của diễn đàn Thư Trà, nhịn ăn xôi 3 tháng cũng đáng bác à!


  • Thanh Phú và Tĩnh Mai thích

#8 Trần Trung Tín

Trần Trung Tín

    Bắt đầu thích trà

  • Members
  • Hạt
  • 68 bài viết

Đã gửi 03 Tháng sáu 2015 - 07:48 AM

*


Được chỉnh sửa bởi Trần Trung Tín, 04 Tháng sáu 2015 - 12:42 PM.

  • Thanh Phú, Tĩnh Mai và 83Nguyen thích




0 người dùng đang đọc chủ đề này

0 thành viên, 0 khách, 0 thành viên ẩn danh